Świadome podejście do zarządzania emocjami i poszukiwanie zdrowych sposobów radzenia sobie z trudnymi uczuciami to gwarancja zrównoważonego i satysfakcjonującego życia. Jednak rzeczywistość często wygląda zgoła inaczej – zazwyczaj staramy się bowiem odwrócić uwagę od trudnych emocji i uczuć. W tym celu wykonujemy różnego rodzaju czynności – uprawiamy sport, jemy coś dobrego, oglądamy seriale czy spożywamy używki. Te działania mają na celu stłumienie lub chwilowe zapomnienie o problemach i trudnych emocjach, niestety nie prowadzą do ich bezpośredniego rozwiązania. Dystraktory emocjonalne, bo to o nich właśnie mowa, chociaż przynoszą krótkotrwałą ulgę, w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do pogłębienia problemów. Warto więc wiedzieć, czym dokładnie są dystraktory emocjonalne i jak ich unikać – zapraszamy do lektury!
Dystraktory emocjonalne – co to jest?
Jak pokrótce wspomnieliśmy, świat byłby idealnym miejscem, gdybyśmy potrafili konstruktywnie zarządzać swoimi emocjami i wyciągać z nich odpowiednie wnioski. Niestety bardzo często zamiast zwrócić się ku naszym emocjom, wręcz automatycznie, stosujemy dystrakcje.
Dystraktor to czynność, wykonywana po to, aby zająć umysł czymś innym, co przysłoni lub wygasi na chwilę nieprzyjemne emocje. Dlaczego tak się dzieje? Cóż przede wszystkim zastosowanie dystraktora jest znacznie prostsze niż zmierzenie się ze swoim stanem emocjonalnym czy problemem. Jednakże w rzeczywistości zarówno ten stan, jak i jego przyczyna nadal będą istnieć. Co więcej, w związku z tym, że stosowanie dystraktorów zazwyczaj wiąże się z czymś przyjemnym, jest tym samym niebezpieczne – bywa bowiem uzależniające. Używając dystraktorów, niezależnie od tego, czy będzie to jedzenie, butelka ulubionego wina, czy oglądanie serialu, przez chwilę czujemy się lepiej. Niestety po pewnym czasie powracamy do negatywnego (a często nawet pogorszonego) stanu. Co robimy w takiej sytuacji? Stosujemy mocniej dany dystraktor – spożywamy jeszcze więcej słodyczy, pijemy jeszcze więcej alkoholu, oglądamy jeszcze więcej seriali… To błędne koło prowadzi nie tylko do uzależnień, ale również do frustracji – zaczynamy rozumieć, że to, co robimy nie działa, ale nie potrafimy tego zmienić.
Czy istnieją dobre i złe dystraktory emocjonalne?
Dystraktory zawsze stanowią nieadaptacyjną strategię, bo są jedynie metodą rozpraszania emocji, ale możemy je podzielić lepsze i gorsze. Dystraktorem nie muszą być bowiem wyłącznie zachowania kompulsywne, ale także sport, czytanie książek, a nawet szkolenia czy podróże. Tak naprawdę każda czynność, która jest ucieczką od odczuwanych emocji, jest dystraktorem.
Niemniej do najczęściej stosowanych dystraktorów emocjonalnych zaliczamy przede wszystkim:
- Alkohol/używki – spożywanie alkoholu/używek, aby zapomnieć o problemach, jest jednym z najczęstszych dystraktorów emocjonalnych. Chociaż przyjemne upojenie może chwilowo złagodzić stres i zapewnić uczucie ulgi, regularne nadużywanie alkoholu/używek prowadzi do wielu problemów zdrowotnych i uzależnienia. Dodatkowo, alkohol/używki mogą pogorszyć stany lękowe i depresyjne, zamiast je łagodzić.
- sport – aktywność fizyczna jest korzystna dla zdrowia, ale gdy staje się sposobem na ucieczkę od problemów emocjonalnych, nie prowadzi do niczego dobrego. Wyczerpujące treningi, które mają na celu uniknięcie myślenia o trudnych emocjach, to prosta droga nie tylko do przewlekłego zmęczenia, ale także do zaniedbywania innych ważnych aspektów życia, takich jak relacje czy obowiązki zawodowe.
- jedzenie – jedzenie dla poprawy komfortu emocjonalnego, często nazywane „emocjonalnym jedzeniem”, to powszechny sposób radzenia sobie ze stresem, smutkiem czy nudą. Sięganie po jedzenie, zwłaszcza bogate w cukry i tłuszcze, może chwilowo poprawić nastrój, ale na dłuższą metę prowadzi do problemów zdrowotnych, dodatkowo często wywołuje poczucie winy i wstydu, co pogłębia problemy emocjonalne, które miało zatuszować.
- oglądanie telewizji – spędzanie długich godzin na oglądaniu seriali czy filmów, znane jako „binge-watching”, staje się coraz powszechniejszym sposobem unikania problemów. Chociaż może dostarczyć chwilowej rozrywki i ulgi, nadmierne oglądanie telewizji prowadzi do prokrastynacji, braku aktywności fizycznej i zaniedbywania obowiązków. Może również prowadzić do izolacji społecznej i problemów z zasypianiem.
- scrollowanie mediów społecznościowych – media społecznościowe są zaprojektowane tak, aby przyciągać naszą uwagę, dlatego mogą stać się potężnym dystraktorem emocjonalnym. Spędzanie godzin na scrollowaniu mediów społecznościowych może prowadzić do porównywania się z innymi, co obniża samoocenę i zwiększa uczucie niezadowolenia. Dodatkowo, negatywne treści i informacje mogą wywoływać stres i lęk. Co więcej, notoryczne scrollowanie SM prowadzi też do problemów z koncentracją, zasypianiem i… marnowania cennego czasu.
Jak dystraktory emocjonalne wpływają na nasze życie?
Dystraktory emocjonalne choć mogą zapewniać tymczasową ulgę, to ich długotrwałe stosowanie prowadzi do wielu negatywnych konsekwencji zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. W dłuższej perspektywie bowiem poleganie na dystraktorach emocjonalnych nie rozwiązuje przyczyn i problemów, a jedynie je maskuje. Niezajmowanie się źródłami emocji prowadzi do ich narastania i może powodować jeszcze większy dyskomfort w przyszłości.
Co więcej, stosowanie dystraktorów emocjonalnych ma często bezpośredni negatywny wpływ na zdrowie fizyczne. Regularne sięganie po alkohol czy kompulsywne jedzenie mogą prowadzić do uzależnień, które są trudne do pokonania i wymagają profesjonalnej pomocy. Uzależnienia wpływają na funkcjonowanie całego organizmu, prowadząc do poważnych chorób.
Oczywiście dystraktory mają również znaczący wpływ na zdrowie psychiczne. Uciekanie od problemów, zamiast bezpośredniej konfrontacji, prowadzi do ich narastania. Nierozwiązane problemy emocjonalne mogą się kumulować, prowadząc do chronicznego stresu, lęków, a nawet chorób i zaburzeń.
Warto mieć też na uwadze fakt, że czynności takie jak kompulsywne oglądanie telewizji czy nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych mogą prowadzić również do izolacji społecznej.
Podsumowując, „słuchanie” tego, co chcą nam powiedzieć emocje, to podstawa. Świadome zarządzanie emocjami, rozwój inteligencji emocjonalnej i wybieranie zdrowych strategii radzenia sobie z trudnościami znacząco poprawiają nasze funkcjonowanie na różnych płaszczyznach. Dystraktory emocjonalne mogą przynieść chwilową ulgę, ale ich długoterminowe skutki są negatywne. Często przyczyna naszego stanu emocjonalnego może być zakorzeniona głęboko, głęboko w nas. Jeśli czujesz, że nie jesteś w stanie sam odkryć źródła swoich problemów, skorzystaj z profesjonalnej pomocy. Terapia w nurcie poznawczo-behawioralnym pomaga w identyfikacji i zmianie negatywnych wzorców myślenia oraz w nauce zdrowych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. Podobnie działa hipnoterapia – dzięki wprowadzeniu w stan głębokiego relaksu i skupienia, pozwala na dostęp do podświadomości i lepsze zrozumienie ukrytych przyczyn problemów. Dodatkowo hipnoza sprzyja zwiększeniu samoświadomości, co pozwala lepiej zrozumieć swoje emocje, reakcje i zachowania. Ta samoświadomość jest kluczowa w procesie zmiany i rozwijania zdrowszych nawyków. Niezależnie od tego, jaką drogę wybierzesz, pamiętaj, że rozwijanie zdrowych strategii radzenia sobie z emocjami zawsze prowadzi do poprawy zdrowia psychicznego i fizycznego, zwiększenia satysfakcji z życia oraz lepszych relacji interpersonalnych. Dlatego zachęcamy do podjęcia kroków w pracy nad własnym dobrostanem J